default-logo

GUT HASTALIĞI

Gut hastalığı, halk arasında ‘zenginlerin hastalığı’ ve ‘damla hastalığı’ olarak da bilinir. Geçmiş dönemlerden beri ‘Kralların hastalığı’ olarak da adlandırılagelmiştir. Erkeklerde daha sık görülür. Mikrobial bir hastalık değil, metabolik bir bozukluktur.

Gut Hastalığında Hangi Eklemler Tutulur?

Gut hastalığında en sık tutulan eklem ayak başparmağı eklemi olmakla beraber diz, dirsek, ayak bileği, el eklemleri de tutulabilir.

Gut Hastalığı Niye Olur?

Gut hastalığı pürin metabolizmasında meydana gelen bir bozukluktan kaynaklanır. Ürat kristalleri eklemlerde birikir ve inflamasyona neden olur. Bunun sonucunda eklemlerde ileri derecede ağrı, hassasiyet, şişlik, kızarıklık, ısı artışı olur. Ürik asit, pürin metabolizması sonucu ortaya çıkar. Pürinler genelde sakatatlarda, ette, kabuklu deniz ürünlerinde, mantarda bulunur. Normal şartlarda ürik asit böbreklerden atılır fakat bazen bu kapasite aşılınca vücutta birikir ve eklemlerde ürik asit kristalleri şeklinde toplanır.

Gut Hastalığı Sebepleri Nelerdir?
  • Sakatat ve etten zengi beslenmek
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Hipertansiyon, şeker hastalığı, yüksek kolesterol seviyeleri
  • İdrar söktürücü bazı ilaçlar
  • Aspirin kullanımı
  • Lösemi tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar
  • Aile hikayesi (anne- baba- kardeşlerde olması riski artırır)
  • Erkek olmak ( Kadınlarda ürik asit seviyeleri menopoz dönemine kadar erkeklerden düşüktür. Ancak menopoz sonrası ürik asit seviyesi yükselir ve gut hastalığı riski de artar)
Gut Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Gut hastalığının akut atağı tipik olarak genellikle gece ya da sabaha karşı ayak 1. parmağı ekleminde ( ya da hangi eklem etkilenmişse o eklemde) şiddetli ağrı, şişlik, kızarıklık, ısı artışı ve ileri derecede olan hassasiyet ile kendini gösterir. Ağrı o derece şiddetlidir ki ‘çarşaf bile değmez’ denir. İlk 24 saatte ağrı daha da artar. Ortalama bir hafta içinde (bazen 3-4 gün bazen 2-3 hafta) kendiliğinden geriler.

Gut Hastalığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Gut tedavisiz bırakılırsa ilgili eklem ve çevre dokularda hasarlara neden olur. Cilt altında ürik asit kristalleri toplanarak ‘ tofüs ‘ denilen nodüller oluşur.Tofüsler genellikle ayak ve el parmakları, dirsek bölgesi, aşil tendonu civarında, ayak tabanında görülür. Ayrıca tdavisiz bıakılan gut hastalığı nda ileri dönemlerde ataklar sıklaşır ve eklemlerde bozulmalar görülür.

Gut Tedavisinde Neler Yapılır?

Gut tedavisinin amacı gut ataklarının ve gelişebilecek komplikasyonların önlenmesidir. Bu amaçla akut durumlarda ağrı kesici anti inflamatuar ilaçlardan faydalanılır. Kolşisin günde 3- 5 adet alınabilir. Bunun dışında ürik asit üretimini azaltan (Allopürinol gibi ilaçlar) ya da ürik asidin atılımını hızlandıran ( probenesid gibi ilaçlar ) kullanılır.

Bunların yanısıra diyetin ayarlanması önemlidir. Günde 2- 4 litre arası su tüketilmeli, alkol kullanımı sınırlanmalı, kilo alınmamalı, pürin içeren et, sakatat, kabuklu deniz ürünleri türü besinler sık tüketilmemeli, doymuş yağ tüketiminden kaçınılmalıdır.