default-logo

BAĞ YARALANMALARI, AYAK BİLEĞİNİN BURKULMA VE GERİLMELERİ

Genellikle spor yaralanmaları sonucu görülmekte olsalar da günlük hayatımızda da sıkça karşılaşılan durumlardır. Ayak bileği eklemini, fibula (bacağın dışında yer alan ince kemik) ve tibia (bacağın esas yük taşıyan kalın kemiği) ile bunların oluşturduğu mortis in (ayak bileği çatalı)içine oturan talus adlı kemik oluşturur. Ayak bileği ekleminin stabilitesinde eklem kapsülü ve bağ yapıların da önemi büyüktür.

Ayak bileği anatomisini bozan yaralanmalar eklem kıkırdağının temas yüzeylerini azaltarak artroz ( kireçlenme ) gelişmesine yol açacağından tedavide anatominin sağlanması son derece önemlidir.

Ayak Bileği Burkulma ve Bağ Yaralanması Nedenleri:

Ligamentlerin (bağların ) normalde karşılayabileceğinden fazla esneme kapasitesini aşan kuvvetler eti ettiğinde bağ yaalanması kaçınılmazdır.

En sık oluş şekli ayak ve bileğin içe doğru dönmesi ile ortaya çıkan yaralanmadır. Koşarken, merdiven inip çıkarken, yataktan kalkarken olabilir. Ya da düzgün olmayan yüzeylerde yapılan aktiviteler sırasında ortaya çıkar. Kontakt sporlar sırasında ortaya çıkabilir. Örneğin basketbolda rebound mücadelesinde rebounda çıkan oyuncu yere inişte rakibinin ayağına basar ve kendi ayağı içe doğru döner.

Ayak bileğinin inversiyon (içe doğru dönme )yaralanmaları eversiyon (dışa dönme) yaralanmalarından çok daha sık görülür.

Ayak Bileği Burkulma ve Bağ Yaralanmasında Belirti ve Bulgular Nelerdir?

Ayak bileği bağ yaralanmasında doku zedelenmesi ve inflamasyon olur. Bölgedeki kan damarları geçirgen hale gelir ve çevre yumuşak dokuya sıvı geçişine imkan tanır. İnflamasyondan sorumlu beyaz kan hücreleri bölgeye gelir ve bölgesel kan akımı artar. Sonuçta;

  • Şişlik: Dokuya gelen artmış sıvıya bağlı
  • Ağrı: Sinirler daha duyarlılaşır
  • Kızarıklık ve sıcaklık: Artan kan akımına bağlı

gelişir.

Ayak Bileği Burkulma ve Bağ Yaralanmasında Neler Yapılmalı?

Genellikle ayak bileği burkulmaları doktora gitmeyi gerektirmez boyutlarda olur. Ancak bazı durumlarda mutlaka bir ortopediste gitmeniz gerekir

  • Elevasyon ve buz uygulamasına rağmen kontrol edilemeyen ağrı
  • Hiç yürüyemiyor ya da ağrısız birkaç adımdan fazla yürüyemiyorsanız
  • Eğer 5 ile 7 gün arasında bir iyileşme belirtisi görülmüyorsa (ağrı tamamen geçmeyebilir ancak azalma eğiliminde olmalıdır)

hekiminize görünmelisiniz

Ayak Bileği Burkulma ve Bağ Yaralanmasında Ne Zaman Acilen Doktora Gidilmeli?

Bazı durumlar acilen doktora gitmenizi gerektirir ve eşlik eden bir kırık varlığını düşündürebilir

  • Kontrol edilemeyen ciddi ağrı
  • Ayak bileği hareket ettirilemiyorsa
  • Normal bir şişlikten daha farklı olarak ayak bileğinde şekil bozukluğu farkederseniz
  • Topallayarak dahi yürüyemiyorsanız
  • Ayak bileğinizin iç ve dış kısımlarındaki kemik yapılara dokunmakla ağrı hissederseniz
  • Ayak veya parmaklarda hissizlik olursa
  • Ayak bileğinizin arkasında, topukta ağrı ve şişlik olursa ya da ayak bileği ile gaza basarmış gibi yapamıyorsanız
  • Dizinizin alt kısmında şişlik, ağrı olursa
  • İleri derece kızarıklık gelişmesi durumunda
  • Ya da yaralanmanın ciddiyeti hakkında fikrinizin olmadığı veya ne yapacağınızı bilmediğiniz her durumda

biran önce hekiminize ulaşın

Ayak Bileği Burkulma ve Bağ Yaralanmasında Tanı?

Hekiminiz ayak bileğinde bağ yaralanması ya da diğer yapıların yaralanmasını test etmek ve kırık olup olmadığını anlamak için ayrıntılı bir fizik muayene yapacaktır

Yaralanmaya damar-sinir yapıların ya da diz veya bacağın da katılıp katılmadığı araştırılmalıdır

Aşil tendonu yaralanmasının olup olmadığı kontrol edilmelidir

Sonrasında röntgen ve gerekirse bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemleri istenebilir

Ayak Bileği Burkulma ve Bağ Yaralanmasında Tedavide Neler Yapılmalı?

Evde bakım

Evde istirahat ve bakım iyileşme ve ağrının geçmesine yardım eder. Çünkü birçok ağrının nedeni inflamasyondur amaç inflamasyonu azaltmak ve önlemektir. Bu amaçla yapmanız gerekenler:

1-İstirahat: istirahat ile yaralanmanın şiddetlenmesi ihtimalinin önüne geçersiniz. Zedelenmiş dokunun üzerine binen ek stresi ortadan kaldırır ve iyileşmesine olanak verirsiniz. Bunun için hekiminiz ayak bileğinizi sabitleyici bir alçı, atel veya bir ayak bilekliği uygulayacak ya da önerecektir.

2-Buz: Yapacağınız en iyi tedavi buz uygulamasıdır. Ağrıyı azaltır. Ödemi azaltır. Şişlik kızarıklık ısı artışının önüne geçer. Yaralanma sonrası en erken dönemde uygulanacak buzun çok büyük yararı vardır. Ancak buz uygularken dikkat etmeniz gereken durumlar vardır. Cildinize direkt temas ettirmeyin, bir havlu koyun ve üzerinden uygulayın. Her uygulayışınız 20 dakika süreyle olsun ve uygulamalar arası en az 30 dakika geçsin.

3-Kompresyon: Elastik bandajları bu amaçla kullanabilirsiniz ancak çok sıkı olmamasına dikkat edin.

4-Elevasyon: Yaralanan ayak bileğinizi kalp seviyesinden yukarıda tutun. Bu amaçla ayak bileğinizin altını yastıklarla destekleyerek yükseltebilirsiniz.

Bunların haricinde hekiminiz tarafından önerilecek ilaçlarınızı kullanın

Ayak Bileği Burkulma ve Bağ Yaralanması Nasıl Takip Edilmeli?

Ayak bileği burkulmaları sonrası takip, iyileşmenin düzgün seyretmediği durumlarda gereklidir. Farkedilmemiş bağ yaralanmaları ya da küçük kırıklar olabilir. Eğer acil servisteki ilk tedavi sonrası şikayetler devam ederse ortopedistinize mutlaka görünün.

1 haftayı geçmesine rağmen halen yürüyemiyorsanız

2 hafta geçmesine rağmen ayak bileğindeki hassasiyet hala devam ediyorsa hekiminize görünmenizde fayda vardır

Ayak Bileği Burkulma ve Bağ Yaralanmasında Genel Seyir Nasıldır?

Ayak bileği burkulmalarının çoğu komplikasyonsuz iyileşir.

Bazı durumlar yırtılmış bağların tamir edilmesini gerektirir. Ligament (bağ) yırtıklarının tanısı çoğu kez ayak bileği burkulması sonrası iyileşmenin gecikmesi sonrası konulur.

İyileşme süresi yaralanmanın derecesi ve eşlik eden yaralanmaların olup olmadığına bağlıdır

Ayak bileği yaralanması sonrası esneme ve güçlendirme egzersizleri şişlik geçip hasta ağrısız yürüyebildiğinde başlanmalıdır